22.10 Ubezpieczenie i zasiłki w krajach UE

Zapraszamy do zapoznania się z najczęściej zadawanymi pytaniami dotyczącymi zagadnień pracy i swiadczeń w krajach UE. Na pytania obywateli odpowiedzi udzielili eksperci Minsterstwa Pracy i Polityki Społecznej:

W jakim urzędzie w Anglii należy złożyć wniosek o angielski zasiłek rodzinny oraz jakie dokumenty należy przedłożyć? Pan X pracujący w Anglii jest ojcem dziecka, które razem z matką przebywa w Polsce.

Zgodnie z przepisami wspólnotowymi, osoby pracujące legalnie w jednym z państw członkowskich (np.: w Anglii) są uprawnione do świadczeń lub zasiłków rodzinnych na członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie członkowskim, jednak pod warunkiem, że spełniają kryteria do przyznania takich świadczeń zgodnie z obowiązującym w tym Państwie ustawodawstwie. W związku z powyższym, w przypadku ubiegania się o świadczenia rodzinne w Anglii, Pan X powinien złożyć do właściwej instytucji w angielskiej wniosek o zasiłek rodzinny, wraz z wymaganymi ustawodawstwem dokumentami (m.in. polskie akty urodzenia dzieci). Wszelkie informacje na temat świadczeń rodzinnych i wymaganych dokumentów oraz wnioski dostępne są na stronie internetowej instytucji właściwej do przyznania świadczeń rodzinnych w Anglii pod adresem: http://www.hmrc.gov.uk  lub http://www.inlandrevenue.gov.uk  . Instytucją przyznającą i wypłacającą zasiłki rodzinne w Anglii jest:

Inland Revenue
Child Benefit Office
P O Box 1Newcastle-upon-Tyne
NE88 1AA

Po spełnieniu warunków do przyznania świadczeń na podstawie ustawodawstwa angielskiego oraz złożeniu odpowiedniego wniosku, instytucja angielska wystawi oraz prześle do Polski formularze z serii E-400 (nie są to wnioski o świadczenia rodzinne), w celu potwierdzenia uprawnień rodziny Pana X do świadczeń rodzinnych w Polsce. Po uzupełnieniu odpowiednich formularzy w cz. B przez właściwą instytucję w Polsce oraz potwierdzeniu uprawnień, formularze zostaną odesłane bezpośrednio do instytucji angielskiej, która na ich podstawie ustali prawo Pana X do świadczeń rodzinnych oraz wysokość świadczeń lub zasiłków w Anglii.

Pan X pracuje w Niemczech. W Polsce synowie Pana X studiują. W związku z powyższym gdzie należy złożyć wniosek oraz czy w związku z powyższym należą się świadczenia rodzinne w Niemczech?

W ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego warunki uzyskania wszelkich świadczeń określone są w ustawodawstwie danego kraju. Aby uzyskać pełną wysokość niemieckich świadczeń osoba tam pracująca powinna przede wszystkim odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne w Niemczech, mieszkać na terytorium Niemiec oraz odprowadzać tam podatki. W przypadku uzyskania pełnoletniości przez dzieci, również znaczenie ma liczba godzin tygodniowo nauki w szkole.

Przede wszystkim Pan X powinien złożyć wniosek o świadczenia tzw. kindergeld w Agentur für Arbeit (Familienkasse) w miejscu zamieszkania w Niemczech. Niemiecka instytucja powinna wystawić formularz E 411, który ma potwierdzić stan rodziny w Polsce i stwierdzić uprawnienia do świadczeń rodzinnych oraz formularz E 402 – zaświadczenie o kontynuacji nauki dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych. Formularze potwierdzają m.in. pracę i zamieszkanie Pana X na terytorium Niemiec. Po wypełnieniu przez Niemców formularzy w części A, druki zostaną przekazane do instytucji właściwej w Polsce, ze względu na adres zamieszkania matki z dziećmi w województwie, czyli do odpowiedniego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (ROPS), w którym formularz zostanie uzupełniony w części B. ROPS sprawdzi sytuację matki i dzieci w Polsce, tzn. uzupełni informacje dotyczące prawa do zasiłku w Polsce, ewentualnej kwoty pobieranych świadczeń oraz dochodu na jednego członka rodziny, natomiast szkoła potwierdzi kontynuację nauki przez dzieci i poda również ilość godzin nauki w tygodniu. Następnie formularze zostaną przekazane ponownie do Niemiec. Po uzyskaniu wszystkich danych Strona niemiecka orzeknie czy i w jakiej kwocie przysługują Państwu X zasiłki na pełnoletnie, studiujące dzieci.

Mam 10-letnią córkę, którą sama wychowuję. Dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność do 31 sierpnia 2008 r. Ojciec dziecka jest pozbawiony praw rodzicielskich i nie utrzymuje kontaktów z córką. Otrzymuję z ośrodka pomocy społecznej zaliczkę alimentacyjną, zasiłek rodzinny, dodatek pielęgnacyjny i rehabilitacyjny. Obecnie pracuję, ale wkrótce zamierzam wyjechać na stałe do Szwecji i tam wyjść za mąż. Czy w związku z tym będą mi się należały świadczenia i będę mogła się o niej dalej starać? Czy powinnam się o nie ubiegać tutaj czy w Szwecji? Jaka jest procedura przy załatwianiu takich świadczeń?

Z chwilą wyjazdu na stałe do Szwecji czytelniczka będzie musiała poinformować o tym gminę, która wstrzyma wypłatę świadczeń rodzinnych w Polsce. Jeśli zacznie pracować w Szwecji lub będzie podlegała pod tamtejsze (szwedzkie) ustawodawstwo w związku z odprowadzaniem tam składek na ubezpieczenia społeczne, zameldowaniem jej i dziecka, państwem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych będzie Szwecja. Będą się one należały po spełnieniu warunków przewidzianych przez tamtejsze prawo. Czytelniczka powinna zabrać z Polski akt urodzenia dziecka oraz dokumenty dotyczące rozwodu, pozbawienia praw rodzicielskich ojca dziecka, dokumenty potwierdzające rezygnację z zasiłków rodzinnych w Polsce, orzeczenie o niepełnosprawności dziecka oraz decyzję o zasądzeniu alimentów. Z tymi dokumentami powinna udać się do urzędu szwedzkiego, Försäkringskassan, w celu wszczęcia procedury ubiegania się tamtejsze świadczenia rodzinne. Więcej informacji czytelniczka uzyska we właściwej instytucji szwedzkiej.

Kto powinien wypełnić formularz E 402, będący zaświadczeniem o kontynuacji nauki dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych? W części A tego formularza jest wymieniony wnioskodawca w sprawie świadczeń np. w Niemczech i tylko uczeń lub student w Polsce. Część B jest przeznaczona - zgodnie z treścią - dla szkoły i placówki szkolnictwa wyższego, która swoją pieczątką i podpisem ma potwierdzić fakt odbywania nauki. Zdarzyło się, że instytucja niemiecka odesłała, jako nieprawidłowo potwierdzony, formularz E 402, który był opieczętowany przez nasz rops w Łodzi, ponieważ tam jest miejsce dla szkoły.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dn. 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, funkcję instytucji właściwych w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, pełni samorząd województwa –oraz wyznaczone Regionalne Ośrodki Polityki Społecznej. W przypadku potwierdzania formularza E402 - zaświadczenie dot. kontynuacji nauki dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych, ROPS, do którego został przesłany formularz, zwraca się do odpowiedniej szkoły, uniwersytetu lub placówki szkolnictwa wyższego, celem potwierdzenia formularza w cz. B. W przypadku, kiedy szkoła lub placówka szkolnictwa wyższego nie może zaświadczyć na przekazanym formularzu, dopuszcza się by ROPS zwrócił się do szkoły o wydanie zaświadczenia na odpowiedniku polskiej wersji językowej – formularza E402 w cz. B. Wówczas w oparciu o wydane zaświadczenie ROPS wypełnia formularz E402 i potwierdza pieczęcią za zgodność z wypełnionym zaświadczeniem, dołączając wydane zaświadczenie.

Mąż pracuje w Irlandii ponad 3 lata. Ja z dwójką dzieci mieszkam w Polsce. Czy mimo, że nie pracuję, mogę się ubiegać o świadczenia rodzinne?

Mąż pracujący w Irlandii może się ubiegać o irlandzki zasiłek rodzinny. W tym celu musi złożyć wniosek o irlandzkie świadczenia na dziecko przebywające z matką w Polsce. Robi to w tamtejszym urzędzie Department of Social and Family Affairs, Child Benefit Office, Oliver Plunkett Road Letterkenny, Co, Donegal.

Przy składaniu wniosku mąż pracujący w Irlandii uzyska informacje, jakie dokumenty musi tam przedłożyć. Wówczas urząd irlandzki wystawi formularz E 411, który następnie przekaże do polskiej instytucji właściwej, czyli Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, odpowiedniego ze względu na miejsce zamieszkania matki z dzieckiem. ROPS przedstawi w formularzu informacje dotyczące aktywności zawodowej matki oraz sprawdzi czy w Polsce pobierane są świadczenia rodzinne.

Wypełnione dokumenty zostaną z powrotem przekazane do Irlandii. W zależności od tego czy rodzina spełnia warunki przewidziane przez tamtejsze przepisy, powinna zostać wydana decyzja o ewentualnym przyznaniu irlandzkich świadczeń rodzinnych.

Jestem matką dwójki dzieci w wieku szkolnym. Nie przysługuje mi rodzinne na dzieci ze względu na moje zarobki (przekraczają górną granicę dochodu na członka rodziny). Nie występowałam o alimenty. Mój konkubent – ojciec dzieci, pracuje w Anglii. Czy w tej sytuacji ma on szanse na otrzymanie zasiłku na dzieci?

W związku z zasadami koordynacji wspólnotowej, pierwszeństwo ma zastosowanie ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca legalna i w którym odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne. Ponieważ ojciec dzieci pracuje w Anglii może ubiegać się tam o zasiłek rodzinny, na zasadach ustalonych przez ustawodawstwo angielskie. Zgodnie z prawem wspólnotowym, ponieważ Pani pracuje w Polsce i to z Panią mieszkają dzieci, państwem właściwym do wypłaty świadczeń będzie Polska. Jednakże ze względu na fakt, że w Anglii świadczenia rodzinne są wyższe, Anglia będzie zobowiązana do wypłaty różnicy między świadczeniami, jakie przysługiwałyby w Polsce a świadczeniami angielskimi. Jeżeli jednak w Polsce nie uzyska Pani prawa do zasiłku ze względu na przekroczony dochód, wówczas Anglia powinna wypłacić zasiłek w całości.

Aby uzyskać świadczenie w Anglii ojciec dzieci powinien złożyć wniosek o świadczenie rodzinne w tamtejszym urzędzie HM Revenue & Customs Child Benefit, Office P.O. Box 1, Newcastle Upon Tyne, England, NE88 1AA.

Czy osoba pracująca w Belgii przez cały rok, ale dostająca 4 umowy o pracę w ciągu roku na czas określony (3 miesiące) ma prawo do świadczeń rodzinnych? Mąż nie opracuje i mieszka wraz z dzieckiem w Polsce.

Zgodnie z przepisami wspólnotowymi, osoby pracujące legalnie w jednym z państw członkowskich (np.: w Belgii) są uprawnione do świadczeń lub zasiłków rodzinnych na członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie członkowskim, jednak pod warunkiem, że spełniają kryteria do przyznania takich świadczeń zgodnie z obowiązującym w tym Państwie ustawodawstwie. W związku z powyższym, w przypadku ubiegania się o świadczenia rodzinne w Belgii, powinna Pani złożyć do właściwej instytucji w belgijskiej wniosek o zasiłek rodzinny, wraz z wymaganymi ustawodawstwem dokumentami (m.in. polskie akty urodzenia dzieci). Wszelkie informacje na temat świadczeń rodzinnych i wymaganych dokumentów oraz wnioski znajdzie Pani na stronie instytucji łącznikowej w Belgii http://www.onafts.be lub bezpośrednio w siedzibie instytucji łącznikowej:

Office National d’Allocations Familiales pour Travailleurs Salaries (O.N.A.F.T.S.)
Rue de Treves, 70
1000 Bruxelles
Tel. 00 32 2 237 21 12

Tam też dowie się Pani czy ustawodawstwo belgijskie przewiduje sumowanie czterech kolejnych okresów zatrudnienia na czas określony (3 miesiące). Po spełnieniu warunków do przyznania świadczeń na podstawie ustawodawstwa belgijskiego oraz złożeniu odpowiedniego wniosku, instytucja belgijska wystawi oraz prześle do Polski formularze z serii E-400 (nie są to wnioski o świadczenia rodzinne), w celu potwierdzenia uprawnień Pani rodziny do świadczeń rodzinnych w Polsce. Po uzupełnieniu odpowiednich formularzy w cz. B przez właściwą instytucję w Polsce oraz potwierdzeniu uprawnień, formularze zostaną odesłane bezpośrednio do instytucji belgijskiej, która na ich podstawie ustali Pani prawo do świadczeń rodzinnych, okres, za jaki mogą zostać przyznane wstecz oraz wysokość świadczeń lub zasiłków w Belgii.

W Polsce nie pobieram żadnych świadczeń socjalnych, jestem rozwódką i mam na utrzymaniu dwoje dzieci. W zeszłym roku założyłam firmę jednoosobową w Niemczech i tutaj też nie pobieram żadnych świadczeń socjalnych. Nie wiem gdzie mogę ubiegać się o świadczenia rodzinne, w Polsce czy w Niemczech, nie wiem gdzie to załatwiać, w jakich instytucjach mam składać dokumenty i jakie.

Osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych na członków rodziny zamieszkałych w innym państwie członkowskim, jest pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, którzy podlegają ustawodawstwu tego państwa. Zgodnie z definicją, dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych w Niemczech, za osobę prowadzącą działalność na własny rachunek, uważana jest osoba, która prowadzi działalność na własny rachunek oraz odprowadza składki na obowiązkowe ubezpieczanie emerytalne w Niemczech. Wniosek o niemiecki zasiłek rodzinny powinien zostać wniesiony do lokalnej agentury Kasy Rodzinnej – Familienkasse. Szczegółowe warunki oraz wymagane dokumenty określają przepisy ustawodawstwa niemieckiego.

Instytucją zajmującą się ubezpieczeniem emerytalno - rentowym w Niemczech jest DVKA.

Jestem osobą rozwiedzioną, mam dwójkę dzieci. Otrzymuję alimenty zasądzone w Polsce na dwoje dzieci. Mój były mąż pracuje i mieszka w Niemczech od 2002 r. Starałam się o rodzinne z tego kraju, ale odmówiono mi uzasadniając, że otrzymuję alimenty od byłego męża, a więc rodzinne mi się nie należy, ponieważ wysokość rodzinnego jest mniejsza od połowy alimentów. Czy jest jakiś przepis prawny dotyczący mojej sprawy, aby móc otrzymywać świadczenia rodzinne z Niemiec? Mój dochód jest niski, pracuję na pół etatu, dlatego też otrzymuję zasiłek z Polski.

W przypadku, kiedy świadczenia rodzinne nie są przeznaczone na utrzymanie członków rodziny, przez osobę, której powinny być udzielane, instytucja właściwa, na wniosek i za pośrednictwem instytucji miejsca zamieszkania członków rodziny, wypłaca ww. świadczenia ze skutkiem uwalniającym, na rzecz osoby, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny. Jednakże zgodnie z ustawodawstwem niemieckim, jeżeli osoba zobowiązana do alimentacji na członka rodziny, przekazuje kwotę odpowiadającą przynajmniej połowie niemieckich świadczeń rodzinnych, osoba ta jest uprawniona do niemieckich świadczeń rodzinnych. W takim wypadku instytucja miejsca zamieszkania może wystąpić o przekazanie kwoty różnicy pomiędzy wysokością przekazywanych kwot, a kwota przyznanego zasiłku rodzinnego w Niemczech. Instytucją właściwą, która podejmuje decyzję o ewentualnym uwolnieniu świadczeń jest instytucja niemiecka.

Czy po powrocie do Polski za okres, w którym pracowałem legalnie zostanie mi wypłacony zasiłek na dzieci z Irlandii?

Zgodnie z prawem wspólnotowym świadczenie rodzinne przysługuje pracownikowi najemnemu i osobie prowadzącej działalność na własny rachunek. W związku z powyższym za okres pracy w Irlandii będzie należało się Panu świadczenie rodzinne. (po spełnieniu kryteriów przewidzianych przez tamtejsze ustawodawstwo). Jednak przed powrotem do Polski powinna poinformować urząd Irlandzki o dacie wyjazdu i zakończenia zatrudnienia oraz o nowym adresie korespondencyjnym w Polsce. Prawo wspólnotowe nakazuje informować instytucje przyznające świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.

Pracowałem w Irlandii i miałem wypadek w pracy, pobierałem świadczenia z tego tytułu, obecnie pobieram świadczenia z tytułu niezdolności do pracy tak zwane illness benefit, lekarz stwierdził, że nie będę zdolny ponad 24 miesiące do pracy, pobieram z Irlandii zasiłek rodzinny. Czy przy powrocie do kraju mogę nadal otrzymywać te świadczenia czy stracę zasiłek rodzinny?

Tak długo jak osoba pozostaje na zasiłku z tytułu niezdolności do pracy będzie przysługiwał jej zasiłek rodzinny z Irlandii. Okres czasowego zawieszenia działalności zawodowej m.in. z tytułu choroby, macierzyństwa lub bezrobocia i przyznaniem z tego tytułu odpowiednich świadczeń, jest traktowany jako okres wykonywania tej działalności. Osoba wykonująca działalność zawodową jest uprawniona do zasiłków rodzinnych z Państwa, w którym wykonuje działalność zawodową (lub czasowo zawiesza np. z tytułu choroby).

Jestem zatrudniona w Wielkiej Brytanii. Niedługo będę przebywała na urlopie macierzyńskim. Chce wyjechać do Polski, żeby urodzić dziecko. Czy będąc w Polsce mogę się ubiegać o zasiłek rodzinny w Wielkiej Brytanii?

Tak długo jak osoba będzie przebywać na angielskim urlopie macierzyńskim podlega ona ustawodawstwu angielskiemu - niezależnie od miejsca zamieszkania - a tym samym zachowuje ona prawo do zasiłku rodzinnego z Anglii. Jednak przed wyjazdem powinno się poinformować instytucję brytyjską o planowanym wyjeździe.

Mój mąż pracuje w Irlandii, ja z dziećmi mieszkam w Polsce i nie pracuje. Czy mogę nadal pobierać zasiłki rodzinne w Polsce?

Zgodnie z prawem wspólnotowym pierwszeństwo w wypłacie świadczeń i zasiłków rodzinnych, w przypadku zbiegu prawa do nich z dwóch państw, ma państwo, w którym wykonywana jest działalność zawodowa. W związku z powyższym, jeżeli współmałżonek pracuje w Irlandii powinien tam ubiegać się o świadczenia rodzinne. Dla celów przyznania świadczeń w Irlandii - członkowie rodziny (dzieci) są traktowani tak, jakby zamieszkiwali w Irlandii. Zgodnie z ustawodawstwem polskim osoba uprawniona jest zobowiązana do poinformowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Zatem wyjazd za granicę współmałżonka będzie miał wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w Polsce i osoba powinna o tym poinformować urząd, który wypłaca świadczenia.

Moje pytanie dotyczy dziecka. Mianowicie nie kwalifikuję się do otrzymania „becikowego” angielskiego więc podobno mogę otrzymać je w Polsce. Czy muszę mieć ze sobą jakieś specjalne dokumenty np. pisemną informację, że nie otrzymałam świadczenia w Wielkiej Brytanii?

Zgodnie z ustawodawstwem polskim jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka tzw. becikowe należy się osobom, które zamieszkują na terytorium Polski i nie miały przyznanego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka za granicą. Jeżeli osoba nie otrzymała świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka i mieszka w Polsce, może Pani ubiegać się o tzw. becikowe w Polsce. Jednocześnie wskazane jest by z Urzędu brytyjskiego posiadała Pani zaświadczenie lub decyzję, że nie przysługuje Pani takie świadczenie w Anglii. Świadczenia z tytułu urodzenia wyłączone są z zakresu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i należne są wyłącznie w oparciu o krajowe ustawodawstwo.

Po jakim kursie zostanie przeliczony transferowany do Polski zasiłek z Wielkiej Brytanii? Czy mogę go otrzymywać np. w funtach?

Transferowany zasiłek dla bezrobotnych może być wypłacany jedynie w walucie państwa, do którego jest transferowany - w tym przypadku w PLN. Kurs po jakim zostanie przeliczony zasiłek jest ustalany co kwartał przez Komisję Europejską w formie decyzji. Decyzje Komisji można znaleźć na stronie http://eur-lex.europa.eu/pl/index.htm.

Pracowałem przez kilka lat w Wielkiej Brytanii. Mogę udokumentować ponad rok zatrudnienia, więc przysługują mi tamtejsze prawa socjalne. Po odejściu z pracy w Londynie, przez kilka miesięcy pracowałem w Polsce. Czy mam prawo pojechać i zarejestrować się w Londynie i transferować przez te kilka miesięcy zasiłek? Czy te kilka miesięcy w Polsce daje mi prawo tylko do zasiłku w Polsce?

Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 3 rozporządzenia 1408/71 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia w koniecznym zakresie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii) pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium kraju, w którym bezrobotny ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. Co za tym idzie, co do zasady, należy ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w państwie ostatniego zatrudnienia. Jeśli osoba otrzyma prawo do zasiłku w Polsce będzie mogła go transferować do Anglii na okres maksymalnie trzech miesięcy.

Przez okres trzech lat pracowałem w Wielkiej Brytanii jako samo zatrudniony tzw. działalność gospodarcza jednoosobowa w formie karty CIS. Na dzień dzisiejszy w Wielkiej Brytanii należy mi się zasiłek dla bezrobotnych po upływie sześciu miesięcy od daty utraty pracy czy braku zleceń na pracę. Czy te same prawa obowiązują w Polsce, czy mogę się ubiegać w Polsce o zasiłek dla bezrobotnych po udokumentowaniu okresu aktywności, okresu pracy?

Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 1408/71, który stanowi, że: Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie (...) prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, uwzględnia, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia spełnione jako pracownik najemny (...), okres prowadzenia działalności na własny rachunek przebyty w innym państwie członkowskim nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Mąż pracuje w Irlandii i otrzymuje świadczenie rodzinne na dziecko wypłacane przez irlandzką instytucję. Po przyjeździe do Polski będzie ubiegał się o tzw. zagraniczny zasiłek dla bezrobotnych. Czy będzie musiał składać jeszcze jakieś dodatkowe dokumenty poza E 303 (jeżeli tak to jakie to są dokumenty i gdzie to załatwić), aby otrzymywać wraz z zagranicznym zasiłkiem dla bezrobotnych świadczenie rodzinne na dziecko z Irlandii?

Tak długo jak Pani małżonek będzie otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych z Irlandii zachowuje on prawo do tego zasiłku rodzinnego. Jednakże przed wyjazdem powinien on poinformować instytucję irlandzką o planowanym wyjeździe oraz adresie zamieszkania.

Czy zasiłek dla bezrobotnych przysługuje osobie, która legalnie przepracowała ponad 2 lata za granicą ( w państwie członkowskim), a obecnie powracającej na stałe do kraju? Jeśli tak, jakie trzeba posiadać dokumenty i gdzie należy zgłosić prośbę o udzielenie takiego zasiłku?

Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Rady (EWG) NR1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, oraz na mocy art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) 1408/71, który stanowi, że pracownik najemny, niebędący pracownikiem przygranicznym, bezrobotny w pełnym wymiarze i który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium Państwa Członkowskiego, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, tak jak gdyby był tam zatrudniony. Aby okres przepracowany za granicą mógł być zsumowany do okresu wymaganego do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce osoba zainteresowana musi uzyskać w państwie zatrudnienia formularz E 301, który jest jedynym uznawanym dokumentem, potwierdzającym okres ubezpieczenia i zatrudnienia przebyty w państwie członkowskim.

Po powrocie do Polski osoba bezrobotna powinna się zarejestrować w Powiatowym Urzędzie Pracy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, a następnie udać się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w województwie, w którym mieszka i tam złożyć wniosek o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wraz z formularzem E 301. Jeśli osoba zainteresowana nie uzyska sama formularza E 301 z instytucji właściwej państwa członkowskiego, gdzie była ostatnio zatrudniona, może to zrobić na wniosek strony Wojewódzki Urząd Pracy. Przedłuży to jednak procedurę przyznania prawa do zasiłku, gdyż zasiłek dla bezrobotnych będzie przyznany dopiero od dnia pełnego udokumentowania prawa, tzn. od dnia złożenia kompletu dokumentów wraz z E 301. Opóźnienie w dostarczeniu formularza może skutkować także nie uzyskaniem prawa do zasiłku w związku z utratą statusu osoby bezrobotnej na skutek, np: podjęcia przez zatrudnienia. Wynika to z art.71 ust. 6 Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po 7 dniach od rejestracji prawo do zasiłku powstaje dopiero od dnia udokumentowania tego prawa, jednak w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Osoba pracująca legalnie w jednym z państw członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii zdecydowała się na powrót do Polski. Jakie dokumnety powinna uzyskać w urzędach państwa ostatniego zatrudnienia, aby po powrocie do kraju mogła je przedstwić w polskim urzędzie pracy (WUP)?

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie pierwszeństwo w przyznaniu i wypłacie zasiłku dla bezrobotnych leży po stronie państwa ostatniego zatrudnienia. Bezrobotny, który nabył prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie swojego ostatniego zatrudnienia i udaje się do innego państwa członkowskiego w celu poszukiwania pracy ma prawo do tzw. transferu zasiłku dla bezrobotnych, tzn. ma możliwość pobierania tego zasiłku przez okres maksymalnie 3 miesięcy w państwie, w którym poszukuje pracy. Prawo do transferowania zasiłku dla bezrobotnych może być realizowane jedynie wówczas, kiedy osoba bezrobotna migruje w celu poszukiwania pracy i podjęcia zatrudnienia. Nie ma natomiast zastosowania, jeżeli osoba bezrobotna wyjeżdża w celu podjęcia studiów lub rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Poza nabyciem prawa do zasiłku, osoba bezrobotna musi zgłosić zamiar wyjazdu do innego państwa członkowskiego w celu poszukiwania tam pracy i złożyć wniosek o wydanie formularza E 303, który jest zaświadczeniem dotyczącym zachowania prawa do świadczeń dla bezrobotnych. Wniosek o wystawienie E 303 należy złożyć przed wyjazdem z państwa ostatniego zatrudnienia, na tyle wcześnie, aby wyjechać do państwa poszukiwania pracy z wystawionym formularzem.

Po przyjeździe do państwa poszukiwania pracy bezrobotny ma obowiązek zarejestrowania się w lokalnym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy i podporządkować się organizowanej przez ten urząd kontroli. W Polsce będzie to Powiatowy Urząd Pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Należy również udać się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy jako instytucji właściwej do wykonywania zadań z zakresu koordynacji świadczeń z tytułu bezrobocia i złożyć tam otrzymane w państwie ostatniego zatrudnienia formularze E 303.

Jeśli jednak osoba bezrobotna zdecyduje się powrócić do Polski jako swojego stałego miejsca zamieszkania wówczas rozporządzenia wspólnotowe dają jej możliwość sumowania okresów ubezpieczenia i zatrudnienia przebytych w innym państwie członkowskim do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.

Aby okres ten mógł być zaliczony w Polsce musi być potwierdzony na formularzu E 301, który jest jedynym uznawanym dokumentem, potwierdzającym okres ubezpieczenia i zatrudnienia przebyty w innym państwie członkowskim. Formularz taki wystawiany jest przez instytucję państwa ostatniego zatrudnienia na wniosek osoby bezrobotnej bądź na wniosek polskiej instytucji właściwej (WUP). Po powrocie do Polski osoba bezrobotna powinna zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, jako osoba bezrobotna, a następnie udać się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy właściwego miejscu zamieszkania i tam złożyć wniosek o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wraz z formularzem E 301. Jeśli osoba bezrobotna nie uzyska sama formularza E 301 z instytucji właściwej państwa członkowskiego, gdzie była ostatnio zatrudniona, może to zrobić na wniosek osoby bezrobotnej Wojewódzki Urząd Pracy. Przedłuży to jednak procedurę przyznania prawa do zasiłku, gdyż zasiłek dla bezrobotnych będzie przyznany dopiero od dnia pełnego udokumentowania prawa, tzn. od dnia złożenia kompletu dokumentów wraz z E 301.

Zasiłek ten jest przyznany na podstawie polskiego ustawodawstwa i wypłacany w wysokości przysługującej zgodnie z polskim ustawodawstwem.

Źródło: MPiPS

powrót do listy aktualnościPraca za granicą