21.09 Przedsiębiorca zgnębiony przez sanepid

Bezwzględna, wredna i nieludzka kobieta, która zrobi wszystko, aby nałożyć jakąkolwiek karę na przedsiębiorcę. Zgorzkniała i nieugięta, a każda z nią rozmowa powoduje u kontrolowanego frustrację. Tak niestety wielu handlowców wyobraża sobie inspektorkę z sanepidu. Jednak słowo „wyobraża” może być w tej sytuacji niewłaściwe. Wielu bowiem to przeżyło, a jedynym sposobem pozbycia się niemiłej pani inspektor było po prostu wręczenie łapówki.

Kontrola a "humory" inspektorów

„Zasady przeprowadzenia kontroli oraz prawa i obowiązki przedsiębiorcy szczegółowo   określa art. 5 Ustawy z 2 lipca 2004 roku o Swobodzie Działalności Gospodarczej. Pracownicy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej kontrolują przedsiębiorcę zgodnie z określonym na dany rok kalendarzowy harmonogramem kontroli. Może jednak zaistnieć sytuacja wymuszająca przeprowadzenie kontroli poza wcześniej zakładanym terminem, która uregulowana jest odrębnymi przepisami prawa np. zagrożenie życia i zdrowia, skargi, interwencje” – mówi Magdalena Mieszkowska, Rzecznik Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu.

Jednocześnie wyjaśnia, że jak dotąd w roku 2010 nie wpłynęło ani jedno zawiadomienie o tym, jakoby pracownicy wrocławskiego sanepidu mieli przyjmować korzyści majątkowe za pozytywną opinię po kontroli. W kraju obecne jest jednak przekonanie, że jeżeli właściciel lokalu nie chce się narażać na „humory” inspektorów, powinien zaoferować im jakieś bonusy.

Absurd goni absurd

Oczywiście, nie można generalizować, że każda kontrola stacji kończy się łapówką, jednak jak wskazują przedsiębiorcy, jest to dość często spotykane zjawisko. Przedsiębiorcy na licznych forach internetowych żalą się, że mało która kontrola przebiega bez problemów, a to, co w ostatniej kontroli uznane było za poprawne, przy następnej z niewyjaśnionych przyczyn budzi już zastrzeżenia. 

Długo można wymieniać niedociągnięcia, za jakie sanepid wystawia mandaty: brak jednorazowych ręczników, brak uchwytu na papier toaletowy, zwisający i dotykający podłogi kabel zasilający fax, brak kartki „myć ręce” przy umywalce - to tylko niektóre z nich.

Do tego dochodzi problem interpretacji przepisów. Każdy inspektor komentuje je po swojemu, zdarza się nawet, że ich zachowanie zaczyna uwłaczać ludzkiej godności i logicznemu myśleniu.

Łapówka - relikt przeszłości?

Oficjalnie nikt nie chce wypowiadać się na temat łapówek i załatwiania spraw w sanepidzie po znajomości. Jednak w kuluarach bardzo znane są opowieści o tym, co najlepiej dawać i w jakiej formie, aby kontrole przebiegały bezboleśnie i z jak najmniejszym uszczerbkiem dla przedsiębiorstwa. Może to właśnie jest odpowiedź na pytanie, dlaczego nikt nie zamyka budek z jedzeniem umieszczonych chociażby na dworcach, które z higieną nie mają wiele wspólnego.

Hotelarze oferują darmowe pobyty weekendowe, restauratorzy – gratisowe posiłki, a handlarze obdarowują alkoholem, czekoladkami i kawami. Wszystko za pozytywną opinię sanepidu o zakładzie. Prezenty oferują także aptekarze – tu królują wszelkiego rodzaju kosmetyki. Można jednak zauważyć, że obecnie nie jest już tak łatwo przyjmować łapówki. Wiele Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych kontroluje swoich pracowników, czy ci nie łamią prawa i nie oferują pozytywnego załatwienia sprawy za korzyści majątkowe.

Jednak i w tym przypadku inspektorzy potrafią sobie poradzić. W rozmowie z jedną panią inspektor usłyszałam, jak to robią. Dla przykładu podała aptekę. Otrzymane od właściciela apteki kremy, czy też inne kosmetyki są natychmiast otwierane i rozpakowywane, wówczas nikt nie jest w stanie jej udowodnić, że otrzymała łapówkę  w postaci nowych kosmetyków.

Zwraca jednak uwagę na fakt, że bardzo często przedsiębiorcy sami oferują im łapówki nawet wtedy, kiedy inspektorzy sanepidu nie chcą ich przyjąć. Zdarza się to najczęściej u przedsiębiorców, którzy biznes prowadzą już kilkanaście lat. Może to wynikać z przyzwyczajeń z przeszłości, gdy wręcz rzeczą naturalną było „odwdzięczanie się” za załatwienie jakiejś sprawy.

Kontrola kontroli nie równa

Kontrole sanepidu są potrzebne. W końcu to on powinien stać na straży czystości i higieny w miejscach konsumpcji. Jednak, mówiąc o wizycie sanepidu, mam na myśli kontrole towarów produkowanych przez przemysł, a nie dręczenie przedsiębiorców.

Z jednej strony mamy przedsiębiorców, którzy uprzedzeni przed kontrolą mogą się do niej przygotować i zamaskować niedociągnięcia. Z drugiej strony docierają do nas informacje o inspektorach, którzy nadużywają swoich uprawnień i często swoimi absurdalnymi wymogami doprowadzają właściciela kontrolowanego lokalu na skraj wyczerpania nerwowego.

Nie można więc nie ulec wrażeniu, że coś jest nie tak z przepisami dotyczącymi Państwowej Inspekcji Pracy. Czy jednak jest sens się łudzić, że przepisy zostaną doprecyzowane lub zmienione?

Barbara Sielicka
Bankier.pl
b.sielicka@firma.bankier.pl

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006.122.851 j.t. z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007.155.1095 j.t. z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964.16.93 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny (Dz.U.z 1997.88.553 z późn. zm.)

powrót do listy aktualnościKontrola i kary