Polki prowadzÄ…ce dziaÅ‚alność gospodarczÄ… mogÄ… liczyć na zasiÅ‚ek macierzyÅ„ski podobnie jak Polki pracujÄ…ce na umowÄ™ o pracÄ™. Jest jedna różnica – wysokość zasiÅ‚ku macierzyÅ„skiego.
PracujÄ…c na etacie kobieta dostanie zasiÅ‚ek macierzyÅ„ski w wysokoÅ›ci dokÅ‚adnie takiej jak jej pensja – 100 proc. wynagrodzenia przez caÅ‚y czas trwania urlopu tj. 20 tygodni urlopu podstawowego i 2 tygodnie urlopu fakultatywnego (ten drugi bÄ™dzie w nastÄ™pnych latach wydÅ‚użany, aż osiÄ…gnie 6 tygodni).
ProwadzÄ…ca dziaÅ‚alność gospodarczÄ… przyszÅ‚a mama może liczyć na zasiÅ‚ek w dokÅ‚adnie takiej wysokoÅ›ci jak skÅ‚adka, którÄ… odprowadza do ZUS. A ta może być różna. Najniższa z możliwych skÅ‚adka na ubezpieczenie zdrowotne to obecnie ok. 840 zÅ‚. Wysokość skÅ‚adki uzależniona jest od wysokoÅ›ci dochodów uzyskiwanych z tytuÅ‚u prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej. Nie jest tajemnicÄ…, że wiÄ™kszość pracujÄ…cych na wÅ‚asnych rachunek osób, wykazuje najniższe z możliwych dochodów wÅ‚aÅ›nie z powodu podatków i wyjÄ…tkowo wysokich skÅ‚adek do ZUS (przecież ubezpieczenie zdrowotne to tylko jeden skÅ‚adnik, odprowadza siÄ™ także skÅ‚adki emerytalne, chorobowe itd.).
PlanujÄ…c zaÅ‚ożenie rodziny, kobiety prowadzÄ…ce dziaÅ‚alność gospodarczÄ… celowo zmieniajÄ… swoje deklaracje, pÅ‚acÄ… wyższe skÅ‚adki, by później korzystać z wyższego zasiÅ‚ku macierzyÅ„skiego. I to też nie jest tajemnica. SÄ™k w tym, że dÅ‚ugość urlopu macierzyÅ„skiego w przypadku pracy na wÅ‚asny rachunek okreÅ›la sama zainteresowana (nie może jednak przekroczyć maksymalnej wartoÅ›ci). Tymczasem Unia Europejska zaproponowaÅ‚a nam – w zasadzie wszystkim krajom unijnym – nowe prawodawstwo, które ma zapewnić socjalnÄ… ochronÄ™ matkom oraz ich mężom i partnerom życiowym.
Dyrektywa unijna (2010/41/UE) weszÅ‚a w życie 4 sierpnia. Nie oznacza to, że ma ona od razu zastosowanie również w polskim prawodawstwie. Do tego jeszcze droga daleka. Najpierw dyrektywie przyjrzy siÄ™ nasze ministerstwo pracy i polityki spoÅ‚ecznej, potem wyda stosowne rozporzÄ…dzenia i dopiero wówczas można mówić o procesie implementacji unijnych postanowieÅ„. A mamy na to dwa lata.
Co zmieni dyrektywa?
Zgodnie z nowym prawodawstwem UE osoby prowadzÄ…ce dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek oraz ich partnerzy zyskajÄ… lepszÄ… ochronÄ™ socjalnÄ…, w tym po raz pierwszy – prawo do urlopu macierzyÅ„skiego. Dyrektywa 2010/41/UE, dotyczÄ…ca osób prowadzÄ…cych dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek oraz ich małżonków, uchyla i zastÄ™puje poprzednie przepisy, czyli dyrektywÄ™ 86/613/EWG. Jej zadaniem jest wzmocnić prawo do ochrony socjalnej milionów kobiet na rynku pracy, a także promować przedsiÄ™biorczość wÅ›ród kobiet. Z unijnych statystyk wynika bowiem, że zaledwie jedna trzecia przedsiÄ™biorców to kobiety.
Viviane Reding, wiceprzewodniczÄ…ca KE i unijna komisarz ds. sprawiedliwoÅ›ci, praw podstawowych i obywatelstwa uważa, że wejÅ›cie w życie nowych przepisów stanowi istotny postÄ™p Europy w zakresie zwiÄ™kszenia ochrony socjalnej oraz stanowienia równych szans gospodarczych i praw socjalnych kobiet i mężczyzn prowadzÄ…cych dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek oraz ich partnerów. Jej zdaniem nowe przepisy zapewniÄ… w praktyce caÅ‚kowitÄ… równość kobiet i mężczyzn w życiu zawodowym, propagujÄ…c przedsiÄ™biorczość wÅ›ród kobiet oraz pozwolÄ… tym, które prowadzÄ… dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek, zyskać lepszÄ… ochronÄ™ w zakresie zabezpieczeÅ„ spoÅ‚ecznych. Reding wezwaÅ‚a wszystkie paÅ„stwa czÅ‚onkowskie do szybkiego przyjÄ™cia nowej dyrektywy, co pozwoli obywatelom doÅ›wiadczyć w życiu codziennym zwiÄ…zanych z niÄ… korzyÅ›ci.
Dla kogo nowe przepisy?
Po raz pierwszy, na poziomie unijnym, Å›wiadczenia z tytuÅ‚u macierzyÅ„stwa zostaÅ‚y przyznane osobom prowadzÄ…cym dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek. Na mocy nowych przepisów przysÅ‚ugiwać im bÄ™dzie zasiÅ‚ek i urlop macierzyÅ„ski w wymiarze przynajmniej 14 tygodni, o ile siÄ™ naÅ„ zdecydujÄ….
ZnaczÄ…ce zmiany w stosunku do dyrektywy z 1986 r. stanowi również przepis dotyczÄ…cy ochrony socjalnej dla małżonków wspóÅ‚pracujÄ…cych i partnerów życiowych (uznanych za takich na mocy przepisów krajowych). BÄ™dÄ… oni mieli prawo do Å›wiadczeÅ„ socjalnych (jak np. emerytury) na takich samych zasadach, jak osoby formalnie prowadzÄ…ce dziaÅ‚alność na wÅ‚asny rachunek, jeÅ›li paÅ„stwo czÅ‚onkowskie zapewnia tego rodzaju zabezpieczenia osobom pracujÄ…cym na wÅ‚asny rachunek. Ma to wzmocnić siatkÄ™ bezpieczeÅ„stwa socjalnego i przeciwdziaÅ‚ać ubóstwu wÅ›ród kobiet.
PaÅ„stwa czÅ‚onkowskie zobowiÄ…zane sÄ… wdrożyć przepisy nowej dyrektywy do krajowych porzÄ…dków prawnych w ciÄ…gu dwóch lat. Jedynie w przypadku wystÄ…pienia szczególnych trudnoÅ›ci przewidziany okres można bÄ™dzie przedÅ‚użyć o kolejne dwa lata w celu wdrożenia przepisów dotyczÄ…cych małżonków wspóÅ‚pracujÄ…cych.
W caÅ‚ej Unii Europejskiej zaledwie 16 proc. aktywnych zawodowo pracuje na wÅ‚asny rachunek. OkoÅ‚o 11 proc. z nich korzysta z pomocy małżonków i partnerów, pracujÄ…cych w firmach rodzinnych, takich jak gospodarstwo rolne czy prywatna praktyka lekarska, na nieformalnych zasadach. Małżonkowie wspóÅ‚pracujÄ…cy sÄ… zazwyczaj caÅ‚kowicie zależni od swojego partnera prowadzÄ…cego dziaÅ‚alność, a w przypadku rozwodu, Å›mierci partnera lub upadÅ‚oÅ›ci narażeni sÄ… w znacznym stopniu na ryzyko ubóstwa.
Małgorzata Alicja Dudek
poniedziałek 21-05-2012
